Shloka 13
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तडिन्मयमिवाकाशं कुर्वन्त्यः स्वस्वरोचिषा / रक्ताम्वुजावृतमिव व्योमचक्रं रणोन्मुखाः
Transliteration
taḍinmayamivākāśaṃ kurvantyaḥ svasvarociṣā / raktāmvujāvṛtamiva vyomacakraṃ raṇonmukhāḥ
Translation
By their own radiance they made the sky seem as if wrought of lightning; and the wheel of heaven appeared as though veiled in red lotuses, as they turned toward battle.
Word by Word
तडित्-मयम्made of lightning
तडित्-मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतडित् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तटित्-निर्मितम् (made of lightning)
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
आकाशम्the sky
आकाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कुर्वन्त्यः(they) making
कुर्वन्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कुर्वन्ती (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/वर्तमान-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘making/doing’ (present active participle)
स्व-स्व-रोचिषाby their own radiance
स्व-स्व-रोचिषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व + स्व + रोचिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; स्वस्य स्वस्य रोचिषा = by their own radiance
रक्त-अम्बुज-आवृतम्covered with red lotuses
रक्त-अम्बुज-आवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरक्त + अम्बुज + आवृत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; रक्तैः अम्बुजैः आवृतम् = covered with red lotuses
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
व्योम-चक्रम्the circle of the sky
व्योम-चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्योम + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘sky-circle/firmament’
रण-उन्मुखाःbattle-facing/ready for battle
रण-उन्मुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरण + उन्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; रणाय उन्मुखाः = facing toward battle