Shloka 64
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः / युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते
Transliteration
kā daṇḍinī mantriṇī kā mahārājñīti kā punaḥ / yuddhaṃ ca kīdṛśamiti kṣepaṃ bhūri vitanvate
Translation
They hurl many taunts: “Who is the punisher? Who is the minister? And who, pray, is this great queen?” And, “What kind of war is this?”—thus they spread abundant mockery.
Word by Word
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
दण्डिनीthe officer of punishment / commander (female)
दण्डिनी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मन्त्रिणीthe minister (female)
मन्त्रिणी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
महाराज्ञीthe great queen
महाराज्ञी:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootमहाराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus, saying
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-अव्यय (quotative particle)
काwho?
का:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
पुनःagain, moreover
पुनः:
Sambandha/Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-अर्थे (again/further)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Pratipādya (प्रातिपाद्य)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रश्नविषयत्वात् प्रथमा
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कीदृशम्of what kind?
कीदृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्यय (quotative)
क्षेपम्mockery, taunt
क्षेपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भूरिmuch, greatly
भूरि:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाण-अव्यय (adverb of quantity)
वितन्वतेthey spread/utter
वितन्वते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद; वि-उपसर्ग