Shloka 64
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
एवंप्रकारतो बभ्रुमण्डलैरवखण्डिते / मायामये सर्पजाले सर्पिणी कोपमादधे
Transliteration
evaṃprakārato babhrumaṇḍalairavakhaṇḍite / māyāmaye sarpajāle sarpiṇī kopamādadhe
Translation
Thus, when the māyā-wrought net of serpents was shattered by the circles of babhrus (nakulas), Nāginī, the serpent-female, was seized by wrath.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
प्रकारतःin (such) a way
प्रकारतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्रकार (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) — 'in the manner/way'
बभ्रु-मण्डलैःwith brown circles/rings
बभ्रु-मण्डलैः:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; कर्मधारयः (बभ्रूणि मण्डलानि)
अवखण्डितेwhen it was shattered
अवखण्डिते:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootअवखण्डित (कृदन्त; √खण्ड् (धातु) with अव)
Formसप्तमी, एकवचन; पुं/नपुंसक; सति-सप्तमी — 'when/while (it was) broken up'
माया-मयेin the illusory
माया-मये:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमाया (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (मायायाः मयः = 'made of illusion')
सर्प-जालेin the net/mesh of serpents
सर्प-जाले:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्पाणां जालम्)
सर्पिणीthe she-serpent
सर्पिणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्पिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आदधेassumed / took up
आदधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; उपसर्गः आ-