Shloka 4
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
इतः परं करङ्कादीन्पञ्चसेनाधिनायकान् / शतमक्षौहिणीनां च प्रस्थापय रणाङ्गणे
Transliteration
itaḥ paraṃ karaṅkādīnpañcasenādhināyakān / śatamakṣauhiṇīnāṃ ca prasthāpaya raṇāṅgaṇe
Translation
Henceforth, dispatch Karaṅka and the commanders of the five armies to the field of battle, and send forth a hundred akṣauhiṇī divisions to the war-ground.
Word by Word
इतःfrom here/thereafter
इतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/दिशावाचक
परम्further/after that
परम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (क्रियाविशेषण) = 'afterwards/further'
करङ्क-आदीन्Karaṅka and others
करङ्क-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकरङ्क (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; तत्पुरुषः (करङ्कः आदिः येषाम्) = 'Karaṅka and others'
पञ्च-सेना-अधिनायकान्commanders of five armies
पञ्च-सेना-अधिनायकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + सेना (प्रातिपदिक) + अधिनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः 'commanders over five armies' (पञ्चानां सेनानाम् अधिनायकाः)
शतम्a hundred
शतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक/संख्या)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक
अक्षौहिणीनाम्of akṣauhiṇī divisions (large armies)
अक्षौहिणीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
चand
च:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
प्रस्थापयdispatch/send forth
प्रस्थापय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रण-अङ्गणेon the battlefield
रण-अङ्गणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अङ्गण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः 'battlefield' (रणस्य अङ्गणम्)