Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 88
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
एतद्रथ त्रयं तत्र त्रैलोक्यमिव जङ्गमम् / शक्तिसेनासहस्रस्यान्तश्चचार तदा शुभम्
Transliteration
etadratha trayaṃ tatra trailokyamiva jaṅgamam / śaktisenāsahasrasyāntaścacāra tadā śubham
Translation
There those three chariots were like the moving Three Worlds; then, auspiciously, they coursed within the midst of the thousands of Śaktisenā’s host.
Word by Word
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (त्रयम्) — Neuter, Nom./Acc., Singular
रथO chariot (address)
रथ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular
त्रयम्the triad/threefold set
त्रयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक — Indeclinable; ‘there’
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootत्रै-लोक्य (प्रातिपदिक; त्रि + लोक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (उपमान/कर्म), एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
इवlike
इव:
Upamādyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक निपात — Indeclinable; comparative particle
जङ्गमम्moving, mobile
जङ्गमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (त्रयम्) — Neuter, Nom./Acc., Singular
शक्तिसेनासहस्रस्यof the thousand (units) of Śakti’s army
शक्तिसेनासहस्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्ति-सेना-सहस्र (प्रातिपदिक; शक्ति + सेना + सहस्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Neuter, Genitive (6th), Singular
अन्तःwithin/inside
अन्तः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाववत् ‘within’ अर्थे — Masculine, Nominative (used adverbially ‘inside’)
चचारmoved about
चचार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण — Indeclinable; adverb of time
शुभम्auspicious, splendid
शुभम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (त्रयम्) — Neuter, Nom./Acc., Singular