Shloka 21
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
या ससर्जादिधातारं सर्गादावादिभूरिदम् / दधार स्वयमेवैका तस्यै देव्यै नमोनमः
Transliteration
yā sasarjādidhātāraṃ sargādāvādibhūridam / dadhāra svayamevaikā tasyai devyai namonamaḥ
Translation
She who, at the dawn of creation, brought forth the primal Ordainer (Brahmā) and manifested this primordial world; she alone upholds all by herself—unto that Goddess, salutations again and again.
Word by Word
याshe who
या:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
ससर्जcreated
ससर्ज:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आदि-धातारम्the primordial creator (Brahmā)
आदि-धातारम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक) + धातार् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘आदिः धाता’ = primeval creator
सर्ग-आदौat the beginning of creation
सर्ग-आदौ:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘सर्गस्य आदौ’
आदि-भूःthe primeval being (Brahmā)
आदि-भूः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आदिः भूः’ = first-born/primeval being
इदम्this (universe)
इदम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
दधारsupported/held
दधार:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वयम्by herself
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed/alone
एव:
निपात (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
एकाone, single
एका:
कर्ता (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
तस्यैto her
तस्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
देव्यैto the goddess
देव्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक निपात
नमःsalutation (again)
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति