Shloka 32
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
तं चित्रकर्मा बाहुभ्यां समालिङ्ग्य मुदान्वितः / स्तुहि वाल महादेवं स तु सर्वार्थसिद्धिदः
Transliteration
taṃ citrakarmā bāhubhyāṃ samāliṅgya mudānvitaḥ / stuhi vāla mahādevaṃ sa tu sarvārthasiddhidaḥ
Translation
Citrakarmā, filled with joy, embraced him with both arms and said, “Child, praise Mahādeva; he is the giver of the fulfillment of all aims.”
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
चित्रकर्माCitrakarman
चित्रकर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्रकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), द्विवचनम्
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्+आ+लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having embraced’
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्; ‘with joy’ (instrumental of manner)
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्वि+इ/ए धातोः)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
स्तुहिpraise
स्तुहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
वालO child
वाल:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचनम्; पाठभेद/लिप्यन्तर: ‘वाल’ = ‘बाल’
महादेवम्Mahādeva
महादेवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; कर्मधारयः (‘महान् देवः’)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सर्वार्थसिद्धिदःgiver of success in all aims
सर्वार्थसिद्धिदः:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; तत्पुरुषः (‘सर्वेषाम् अर्थानाम् सिद्धिं ददाति’ = giver of fulfillment of all aims)