Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 162
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ब्राह्मणानां विभुस्तेषां कर्माण्येता न्यथादिशत् / पाशुपाल्यं च वाणिज्यं कृषिं चैव विशां ददौ
Transliteration
brāhmaṇānāṃ vibhusteṣāṃ karmāṇyetā nyathādiśat / pāśupālyaṃ ca vāṇijyaṃ kṛṣiṃ caiva viśāṃ dadau
Translation
Thus did the Lord prescribe these duties for the brāhmaṇas; and to the vaiśyas he granted cattle-tending, trade, and agriculture.
Word by Word
ब्राह्मणानाम्of the Brāhmaṇas
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन — Genitive plural
विभुःthe lord/mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Nominative singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — Genitive plural; refers to ब्राह्मणानाम्
कर्माणिduties/acts
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन — Accusative plural
एतानिthese
एतानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — Accusative plural; qualifying कर्माणि
न्यथाproperly/duly
न्यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थक-क्रियाविशेषण — adverb ‘duly/in proper manner’
आदिशत्he prescribed
आदिशत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√दिश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Imperfect, 3rd person singular
पाशुपाल्यम्cattle-herding
पाशुपाल्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाशुपाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Accusative singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात — conjunction
वाणिज्यम्trade/commerce
वाणिज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाणिज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Accusative singular
कृषिम्agriculture
कृषिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृषि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Accusative singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात — conjunction
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात — emphatic particle
विशाम्of the Vaiśyas
विशाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन — Genitive plural
ददौhe gave/assigned
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person singular