Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 12

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

ऋषिमन्त्रात्पुनर्भेदाद्भिद्यते दृष्टिविभ्रमैः / मन्त्रब्राह्मणविन्यासैः स्वरवर्णविपर्ययैः

ṛṣimantrātpunarbhedādbhidyate dṛṣṭivibhramaiḥ / mantrabrāhmaṇavinyāsaiḥ svaravarṇaviparyayaiḥ

Through differences of seers and mantras it is again split, by the bewilderment of divergent views—through varied arrangements of mantra and brāhmaṇa portions, and through reversals of accents (svara) and syllables (varṇa).

ऋषि-मन्त्रात्from the r̥ṣi-mantra
ऋषि-मन्त्रात्:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषेः मन्त्रः) — Ablative (from the r̥ṣi-mantra)
पुनःagain
पुनः:
अधिकरण (Adverbial/अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)
भेदात्from difference
भेदात्:
अपादान (Ablative cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन — Ablative (from difference)
भिद्यतेis divided
भिद्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि (passive) — ‘is split/divided’
दृष्टि-विभ्रमैःby delusions of view
दृष्टि-विभ्रमैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + विभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दृष्टेः विभ्रमः) — Instrumental plural (by confusions of view)
मन्त्र-ब्राह्मण-विन्यासैःby the arrangements of mantras and brāhmaṇas
मन्त्र-ब्राह्मण-विन्यासैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + विन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (मन्त्राः च ब्राह्मणानि च—तयोः विन्यासाः) — Instrumental plural
स्वर-वर्ण-विपर्ययैःby inversions of accents and letters
स्वर-वर्ण-विपर्ययैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + विपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (स्वराः च वर्णाः च—तयोः विपर्ययाः) — Instrumental plural