Shloka 10
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
मतिभेदेन तेषां वै दृष्टीनां विभ्रमो भवेत् / ततो दृष्टिविभन्नैस्तु कृतं शास्त्राकुलं त्विदम्
Transliteration
matibhedena teṣāṃ vai dṛṣṭīnāṃ vibhramo bhavet / tato dṛṣṭivibhannaistu kṛtaṃ śāstrākulaṃ tvidam
Translation
Through differences of opinion their views become bewildered; and thus, by those of divergent outlooks, this body of śāstra has been made tangled and confused.
Word by Word
मति-भेदेनby difference of opinion
मति-भेदेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मतेः भेदः) — Instrumental (by difference of opinion)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — Genitive (of them)
वैindeed
वै:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
दृष्टीनाम्of views
दृष्टीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — Genitive (of views)
विभ्रमःconfusion
विभ्रमः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — subject
भवेत्may arise
भवेत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — ‘may occur’
ततःthereupon
ततः:
अधिकरण (Adverbial/अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), हेत्वर्थ/क्रम — ‘thereupon/from that’
दृष्टि-विभिन्नैःby those differing in views
दृष्टि-विभिन्नैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + विभिन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दृष्टेः विभिन्नाः) — Instrumental plural adjective
तुbut
तु:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-निपात (adversative particle)
कृतम्made
कृतम्:
क्रिया (Verbal predicate/कृदन्त-क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (past passive participle/क्त-कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘done/made’ (predicate)
शास्त्र-आकुलम्confused/entangled with śāstras
शास्त्र-आकुलम्:
कर्म (Object/predicate complement)
TypeAdjective
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शास्त्रेण/शास्त्रैः आकुलम्) — predicate adjective
तुindeed/but
तु:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
इदम्this (body of teaching)
इदम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘this’