Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 56
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
तदा प्रमुदिता वर्णास्त्रेतायां धर्मपालिताः / क्रियावन्तः प्रजावन्तः समृद्धाः सुखिनस्तथा
Transliteration
tadā pramuditā varṇāstretāyāṃ dharmapālitāḥ / kriyāvantaḥ prajāvantaḥ samṛddhāḥ sukhinastathā
Translation
Then, in the Tretā age, the varṇas upheld by dharma were filled with joy—active in sacred rites, blessed with offspring, prosperous, and happy.
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
प्रमुदिताःdelighted
प्रमुदिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-मुद् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying वर्णाः)
वर्णाःthe social classes (varṇas)
वर्णाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रेतायाम्in the Tretā (yuga)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
धर्म-पालिताःupheld by dharma
धर्म-पालिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + पालित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from पाल् (धातु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'protected/maintained by dharma'
क्रियावन्तःactive in rites
क्रियावन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वत्-प्रत्ययान्त: 'possessing rites/actions'
प्रजावन्तःhaving progeny
प्रजावन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having offspring/subjects'
समृद्धाःprosperous
समृद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपमान (adverb: also/likewise)