Shloka 132
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
इडावत्सरस्तृतीयस्तु चतुर्थश्चानुवत्सरः / पञ्चमोवत्सरस्तेषां कालस्तु युगसंहितः
Transliteration
iḍāvatsarastṛtīyastu caturthaścānuvatsaraḥ / pañcamovatsarasteṣāṃ kālastu yugasaṃhitaḥ
Translation
The third is iḍāvatsara, and the fourth is anuvatsara. The fifth is vatsara; the time comprising them is gathered together as a ‘yuga’.
Word by Word
इडावत्सरःIḍāvatsara (name of a year)
इडावत्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइडावत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तृतीयःthird
तृतीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चतुर्थःfourth
चतुर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
अनुवत्सरःAnuvatsara (name of a year)
अनुवत्सरः:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Rootअनुवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पञ्चमःfifth
पञ्चमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
वत्सरःyear (Vatsara)
वत्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
कालःtime/period
कालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
युग-संहितःconstituting a yuga/combined as a yuga
युग-संहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुग (प्रातिपदिक) + संहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्+धा धातु/सं+हि धातु-पर्याय; ‘put together’)
Formतत्पुरुष-समास (‘yuga-composed/combined’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त