Shloka 131
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
निश्चयः सर्वकालस्य युगमित्यभिधीयते / संवत्सरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः
Transliteration
niścayaḥ sarvakālasya yugamityabhidhīyate / saṃvatsarastu prathamo dvitīyaḥ parivatsaraḥ
Translation
The fixed measure of all time is called a ‘yuga’. Of these, the first is saṃvatsara, and the second is parivatsara.
Word by Word
निश्चयःdetermination/fixed measure
निश्चयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्व-कालस्यof all time
सर्व-कालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘all time’), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
युगम्a yuga (age/period)
युगम्:
Karma (कर्म/that which is named)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; अत्र नामरूपेण (as predicate)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक अव्यय (quotative particle)
अभिधीयतेis called/denoted
अभिधीयते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअभि + धा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
संवत्सरःthe year (Saṃvatsara)
संवत्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधबोधक निपात (but/indeed)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
परिवत्सरःParivatsara (name of a year)
परिवत्सरः:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Rootपरिवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन