Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
यक्षाणां च विपक्षाणां मुहूर्त्तानां च पर्वणाम् / कलाकाष्ठाप्रमाणानां गतेरयनयोस्तथा
Transliteration
yakṣāṇāṃ ca vipakṣāṇāṃ muhūrttānāṃ ca parvaṇām / kalākāṣṭhāpramāṇānāṃ gaterayanayostathā
Translation
He set in order the Yakṣas and their opposing hosts, the muhūrtas and sacred observance-days (parva), the measures of time such as kalā and kāṣṭhā, and also motion and the two ayanas.
Word by Word
यक्षाणाम्of the Yakṣas
यक्षाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
विपक्षाणाम्of the opposing पक्षs / adversaries
विपक्षाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मुहूर्त्तानाम्of the muhūrtas (time-units)
मुहूर्त्तानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पर्वणाम्of the पर्वs (junctures/festivals)
पर्वणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (पर्वणाम्)
कला-काष्ठा-प्रमाणानाम्of the measures (units) like kalā and kāṣṭhā
कला-काष्ठा-प्रमाणानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक) + काष्ठा (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; ‘कला-काष्ठा’ इत्यादीनां प्रमाणम्), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
गतेःof the motion/course
गतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अयनयोःof the two ayanas (northern & southern course)
अयनयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)