Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 128
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
रणे विजेतुं देवान्वै न शक्ष्यामः कथञ्चन / अयुद्धेन प्रपद्यामः शरणं काव्यमातरम्
Transliteration
raṇe vijetuṃ devānvai na śakṣyāmaḥ kathañcana / ayuddhena prapadyāmaḥ śaraṇaṃ kāvyamātaram
Translation
In battle we cannot, by any means, conquer the gods. Therefore, without fighting, we surrender and take refuge in the Mother of Poetry, Sarasvatī.
Word by Word
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
विजेतुम्to conquer
विजेतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootवि + √जि (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to conquer’
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
शक्ष्यामःwe will be able
शक्ष्यामः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन
कथञ्चनin any way
कथञ्चन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘in any way/at all’
अयुद्धेनby non-fighting; without battle
अयुद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
प्रपद्यामःwe take refuge; we surrender
प्रपद्यामः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + √पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘शरणं गच्छामः/प्रपद्यामः’ इत्यर्थे
काव्य-मातरम्the mother of poetry
काव्य-मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘काव्यस्य माता’