Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 37
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
स एवमुक्तो यदुना दीव्रकोपसमन्वितः / उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्
Transliteration
sa evamukto yadunā dīvrakopasamanvitaḥ / uvāca vadatāṃ śreṣṭo jyeṣṭhaṃ taṃ garhayansutam
Translation
Thus addressed by Yadu, he was seized by fierce wrath; the father, foremost in speech, spoke while censuring that eldest son.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
उक्तःhaving been spoken to
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
यदुनाby Yadu
यदुना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
दीव्र-कोप-समन्वितःfilled with intense anger
दीव्र-कोप-समन्वितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीव्र/तीव्र (प्रातिपदिक) + कोप (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्+अन्वि-धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त ‘समन्वित’ = ‘endowed/possessed’; समासः—तत्पुरुषः (दीव्रेण कोपेन समन्वितः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वदताम्of speakers
वदताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle) ‘वदत्’; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (of those who speak)
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ज्येष्ठम्eldest
ज्येष्ठम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गर्हयन्rebuking
गर्हयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगर्ह् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (concomitant action)
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन