Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 71
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
युवा रूपेण संपन्नो ह्यलर्कः काशिसत्तमः / लोपामुद्राप्रसादेन परमायुरवाप्तवान्
Transliteration
yuvā rūpeṇa saṃpanno hyalarkaḥ kāśisattamaḥ / lopāmudrāprasādena paramāyuravāptavān
Translation
Alarka, the finest of Kashi, was endowed with youthful form; by Lopamudra’s grace he attained a supreme span of life.
Word by Word
युवाyoung
युवा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective
रूपेणin form/by appearance
रूपेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; Instrumental singular
सम्पन्नःendowed
सम्पन्नः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘endowed/possessed’
हिindeed
हि:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
अलर्कःAlarka
अलर्कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअलर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
काशिसत्तमःbest of the Kāśis
काशिसत्तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (काशीनां सत्तमः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet
लोपामुद्राप्रसादेनby the grace of Lopāmudrā
लोपामुद्राप्रसादेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (लोपामुद्रायाः प्रसादः), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
परमायुःsupreme lifespan
परमायुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरम + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (परमं च तत् आयुः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (सन्धौ: परमायुḥ)
अवाप्तवान्obtained
अवाप्तवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु) + क्तवतु (कृदन्त)
Formभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (क्तवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having obtained’