Shloka 9
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तेषां श्रेष्ठो विकुक्षिस्तु निमिर्दण्डश्च ते त्रयः / शकुनिप्रमुखास्तस्य पुत्राः पञ्चाशतस्तु ते
Transliteration
teṣāṃ śreṣṭho vikukṣistu nimirdaṇḍaśca te trayaḥ / śakunipramukhāstasya putrāḥ pañcāśatastu te
Translation
Among them Vikukṣi was the foremost; Nimi and Daṇḍa—these three were eminent. His sons were fifty in number, with Śakuni at their head.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विकुक्षिः’ इत्यस्य विशेषण
विकुक्षिःVikukṣi
विकुक्षिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-बल (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
निमिःNimi
निमिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दण्डःDaṇḍa
दण्डः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
विधेय (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक
शकुनिप्रमुखाःheaded by Śakuni
शकुनिप्रमुखाः:
विशेषण (Qualifier of ‘पुत्राः’)
TypeAdjective
Rootशकुनि-प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (शकुनिः प्रमुखः येषां ते) = ‘headed by Śakuni’ (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पञ्चाशत्fifty
पञ्चाशत्:
संख्याविशेषण (Numerical predicate)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संख्याशब्द), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पुत्राः’ इत्यस्य संख्या
तुindeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-बल (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन