Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 150
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सागरत्वं च लेभे स कर्मणा तेन तस्य वै / तं चाश्वमेधिकं सो ऽश्वं समुद्रात्प्राप्य पार्थिवः
Transliteration
sāgaratvaṃ ca lebhe sa karmaṇā tena tasya vai / taṃ cāśvamedhikaṃ so 'śvaṃ samudrātprāpya pārthivaḥ
Translation
He obtained the state of being 'Sagara' by that deed of his. The King obtained that sacrificial horse from the Ocean.
Word by Word
सागरत्वम्the state of being an ocean, oceanhood
सागरत्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसागरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
लेभेobtained
लेभे:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
कर्मणाby (that) deed
कर्मणा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
तेनby that
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (Neuter/Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थ/खल्वर्थ (indeed/emphasis)
तम्that (one)
तम्:
कर्म (Karma/Object; refers to horse)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अश्वमेधिकम्pertaining to the Aśvamedha
अश्वमेधिकम्:
विशेषण (Adjectival to aśvam)
TypeAdjective
Rootअश्वमेध + इक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); अश्वम् इति विशेषण (qualifying aśvam)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
समुद्रात्from the ocean
समुद्रात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (Singular)
प्राप्यhaving obtained/recovered
प्राप्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to implied main verb)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), पूर्वक्रिया (prior action)
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)