Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 149
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
विभुः पुत्रं समुद्रं च स्वर्गे वासं तथाक्षयम् / तं समुद्रो ऽश्वमादाय ववन्दे सरितांपतिः
Transliteration
vibhuḥ putraṃ samudraṃ ca svarge vāsaṃ tathākṣayam / taṃ samudro 'śvamādāya vavande saritāṃpatiḥ
Translation
A powerful son, the Ocean (as a son), and eternal residence in heaven. The Lord of Rivers (Ocean), taking the horse, worshipped him.
Word by Word
विभुःthe Lord, the mighty one
विभुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
कर्म (Karma/Object; boon item)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म (Karma/Object; boon item)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
वासम्dwelling, residence
वासम्:
कर्म (Karma/Object; boon item)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (also/likewise)
अक्षयम्imperishable, everlasting
अक्षयम्:
विशेषण (Adjectival to vāsaṃ)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); वासम् इति विशेषण (qualifying vāsaṃ)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म (Karma/Object of ādāya)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आदायhaving taken
आदाय:
क्रियाविशेषण (Adverbial to vavande)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), पूर्वक्रिया (prior action)
ववन्देpaid homage, bowed
ववन्दे:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√वन्द् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
सरिताम्पतिःlord of rivers (ocean)
सरिताम्पतिः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to samudraḥ)
TypeNoun
Rootसरिताम् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)