Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 48
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
मूर्च्छनायोजनाह्येषास्याद्रजसारजनीततः / तानि उत्तर मद्रांसपद्गदैवतकं विदुः
Transliteration
mūrcchanāyojanāhyeṣāsyādrajasārajanītataḥ / tāni uttara madrāṃsapadgadaivatakaṃ viduḥ
Translation
This mūrchanā is called “Āyojanā”, said to arise from the rajas quality and the principle of night (rajanī). The wise know it as connected with Uttara-Madra, Aṃsapada, and Gadaivataka.
Word by Word
मूर्च्छनाmūrchanā (musical mode/scale)
मूर्च्छना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्च्छना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
योजनाarrangement/ordering
योजना:
—
TypeNoun
Rootयोजना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
आह्याnamed/called
आह्या:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआह्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
एषाthis (she/this one)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
स्यात्would be/is said to be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
रजसाby/with rajas (passion/dust)
रजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
रजनीnight
रजनी:
—
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
इतःfrom/thereafter
इतः:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/दिशा-अर्थे (from/thereafter)
तानिthose (things)
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सर्वनाम
उत्तरnorthern/upper
उत्तर:
—
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (समासाङ्ग)
मद्रMadra (a region/people)
मद्र:
—
TypeNoun
Rootमद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
अंसshoulder/portion
अंस:
—
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
पद्गpadga (unclear/rare term)
पद्ग:
—
TypeNoun
Rootपद्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग; पाठभेद/दुर्लभ-रूप)
दैवतकम्the deity-association (of Uttara-Madra-… )
दैवतकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैवतक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः (उत्तर-मद्र-अंस-पद्ग-दैवतकम्)
विदुःthey know/declare
विदुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन