Shloka 2
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
शापाच्छूद्रत्वमापन्नश्च्यवनस्य महात्मनः / करूषस्य तु कारूषाः क्षत्त्रिया युद्धदुर्मदाः
Transliteration
śāpācchūdratvamāpannaścyavanasya mahātmanaḥ / karūṣasya tu kārūṣāḥ kṣattriyā yuddhadurmadāḥ
Translation
By the curse of the great-souled Cyavana, he fell into the state of a Śūdra. And the Kārūṣa Kṣatriyas, descendants of Karūṣa, were arrogant and war-maddened in battle.
Word by Word
शापात्from a curse
शापात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (ablative/5th), एकवचनम्
शूद्रत्वम्the state of being a Śūdra
शूद्रत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूद्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आपन्नःfell into/attained
आपन्नः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-पद् (धातु) → आपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
च्यवनस्यof Cyavana
च्यवनस्य:
Sambandha/Ṣaṣṭhī (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
महात्मनःof the great-souled (sage)
महात्मनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying च्यवनस्य)
करूषस्यof Karūṣa
करूषस्य:
Sambandha/Ṣaṣṭhī (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकरूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम् (particle)
कारूषाःthe Kāruṣas (people of Karūṣa)
कारूषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकारूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (gentilic)
क्षत्त्रियाKṣatriyas
क्षत्त्रिया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्त्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (variant spelling of क्षत्रिय)
युद्ध-दुर्मदाःarrogant in battle
युद्ध-दुर्मदाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (युद्धे दुर्मदाः/युद्धेन दुर्मदाः); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying क्षत्त्रिया)