Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 55
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
मनुना सह धर्मात्मा पितुः सर्वं न्यवेदयत् / भृशं शापभयोद्विग्नः संज्ञावाक्यैर्विनिर्जितः
Transliteration
manunā saha dharmātmā pituḥ sarvaṃ nyavedayat / bhṛśaṃ śāpabhayodvignaḥ saṃjñāvākyairvinirjitaḥ
Translation
Righteous Yama, together with Manu, reported everything to his father; deeply shaken by fear of the curse, he was calmed by Saṃjñā’s words.
Word by Word
मनुनाwith Manu
मनुना:
Sahartha (सहार्थ/सहयोग)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साकं-योगे करण), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगार्थक-अव्यय (with)
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः (धर्मः आत्मा यस्य = righteous-souled)
पितुःto his father / of the father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम-सदृश-विशेषण, ‘everything’
न्यवेदयत्informed, reported
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative/denominative sense: ‘reported/informed’
भृशम्greatly
भृशम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (intensifier)
शापभयोद्विग्नःagitated by fear of the curse
शापभयोद्विग्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशाप-भय-उद्विग्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शापस्य भयेन उद्विग्नः); कृदन्त: उद्विग्न (क्त-प्रत्यय, √द्विज्/√द्विग् with उद्-)
संज्ञावाक्यैःby words of explanation/appeasement
संज्ञावाक्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंज्ञा-वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुषः (संज्ञायाः वाक्यानि / संज्ञा-रूपाणि वाक्यानि)
विनिर्जितःovercome, subdued
विनिर्जितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-नि-जी (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त: क्त-प्रत्यय (past passive participle)