Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
विष्णोरंशेन भगवान्कपिलो जयतां वरः / जातो जगद्धितार्थाय योगीन्द्रप्रवरो भुवि
Transliteration
viṣṇoraṃśena bhagavānkapilo jayatāṃ varaḥ / jāto jagaddhitārthāya yogīndrapravaro bhuvi
Translation
From a portion of Viṣṇu was born Bhagavān Kapila, the best among the victorious; upon earth he appeared for the welfare of the world, foremost of the lords of yoga.
Word by Word
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अंशेनby a portion
अंशेन:
Karana/Means (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कपिलःKapila
कपिलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to भगवान्
जयताम्may (he) be victorious
जयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्; आशीर्वादार्थे (benedictive sense: 'may ... be victorious')
वरःexcellent/best
वरः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to कपिलः)
जातःborn/has arisen
जातः:
Kriya/State (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगत्of the world
जगत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (in compound)
हितार्थायfor the welfare-purpose
हितार्थाय:
Sampradana/Purpose (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootहित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (हितस्य अर्थः); चतुर्थी, एकवचन
योगीन्द्रप्रवरःthe foremost among lordly yogins
योगीन्द्रप्रवरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगीन्द्र + प्रवर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (योगीन्द्राणां प्रवरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana/Location (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक 'भू' = पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन