Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
तस्माद्युष्मद्धितार्थाय यद्वक्ष्यामि सुरोत्तमाः / सर्वैर्भवद्भिरधुना तत्कर्त्तव्यमतं द्रितैः
Transliteration
tasmādyuṣmaddhitārthāya yadvakṣyāmi surottamāḥ / sarvairbhavadbhiradhunā tatkarttavyamataṃ dritaiḥ
Translation
Therefore, O best of the gods, for your welfare I shall declare what is to be done; all of you must now, without sloth, hold it as your duty and carry it out.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Reason (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अपादानार्थक-प्रयोगः (from that/therefore)
युष्मत्of you (all)
युष्मत्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (plural); सर्वनाम
हितार्थायfor (your) welfare-purpose
हितार्थाय:
Sampradana/Purpose (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootहित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (हितस्य अर्थः); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक 'अर्थ'; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (singular)
यत्what/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
वक्ष्यामिI shall say
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (singular); परस्मैपदम्
सुरोत्तमाःO best of gods
सुरोत्तमाः:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (उत्तमाः सुराः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana/Instrument (करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण
भवद्भिःby you (honorific)
भवद्भिः:
Karana/Agent-group (करण/कर्तृ-समूह)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; आदरार्थक-सर्वनाम
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
तत्that
तत्:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निर्देशक
कर्तव्यम्to be done/should be done
कर्तव्यम्:
Vidhi/Obligation (विधि)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
मतम्is the opinion/decision
मतम्:
Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootमत (प्रातिपदिक; √मन् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'opinion/decision'
द्रितैःby the prompt/ready (ones)
द्रितैः:
Karana/Instrument (करण)
TypeAdjective
Rootद्रित (प्रातिपदिक; √दृ/द्रि? क्त-रूप)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण; अर्थः—शीघ्रकारिभिः/उद्यतैः (by the prompt/ready)