Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 26
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
ततस्ते भगवानाह भवतीभ्यां मया पुनः / राज्ञश्चप्रियकामेन वरो दत्तो ऽयमीप्सितः
Transliteration
tataste bhagavānāha bhavatībhyāṃ mayā punaḥ / rājñaścapriyakāmena varo datto 'yamīpsitaḥ
Translation
Then the sage, revered as Bhagavan, said, “To you both—according to the king’s cherished wish—this desired boon has been granted by me.”
Word by Word
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तेto those two
ते:
सम्प्रदान (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), द्विवचन; ‘to them two’
भगवान्the venerable one
भगवान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
आहsaid
आह:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह (धातु; √अह् ‘to say’, perfect form)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भवतीभ्याम्by you two
भवतीभ्याम्:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), द्विवचन; ‘by you two’
मयाby me
मया:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रियकामेनby (one) desiring what is dear
प्रियकामेन:
करण (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeAdjective
Rootप्रियकाम (प्रातिपदिक: प्रिय+काम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषण (to राज्ञः, ‘by the king who desires what is dear’)
वरःa boon
वरः:
कर्म (Object in passive/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
दत्तःgiven
दत्तः:
क्रिया (Passive predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदत्त (कृदन्त; दा धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे—‘has been given’
अयम्this
अयम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण (to वरः)
ईप्सितःdesired
ईप्सितः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त; आप्/ईप्स् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to वरः)