Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 9
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
महोत्सवसमुद्युक्ताः पुरग्रामव्रजाकराः / अन्योन्यप्रियकामाश्च राजभक्तिसमन्विताः
Transliteration
mahotsavasamudyuktāḥ puragrāmavrajākarāḥ / anyonyapriyakāmāśca rājabhaktisamanvitāḥ
Translation
The people of cities, villages, and the vraja were devoted to great festivals, wishing one another what was dear, and filled with loyal devotion to the king.
Word by Word
महत्great
महत्:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासाङ्ग; समासपूर्वपद (in compound)
उत्सवfestival
उत्सव:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
समुद्युक्ताःbusily engaged
समुद्युक्ताः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle; ‘engaged/occupied’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
पुरcity
पुर:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; समासाङ्ग
ग्रामvillage
ग्राम:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
व्रजpasture-settlement; hamlet
व्रज:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग
आकराः(people) from cities, villages, settlements, and mines/sources
आकराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (पुर-ग्राम-व्रज-आकराः) समाहार/इतरेतर-भावे ‘cities, villages, settlements, mines/sources’ इत्यर्थे
अन्योन्यmutual
अन्योन्य:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeAdjective
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगे ‘mutual’; समासाङ्ग
प्रियdear
प्रिय:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग
कामाःdesiring one another’s welfare/affection
कामाः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (अन्योन्यस्य प्रियं कामयन्ति/इच्छन्ति) बहुवचन-विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
राजking
राज:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग
भक्तिdevotion; loyalty
भक्ति:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासाङ्ग
समन्विताःendowed with loyalty to the king
समन्विताः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (राजभक्त्या समन्विताः)