Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 8
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
स्वोचितान्येव कर्माणि प्रारभन्ते च मानवाः / पुरुषार्थोपपन्नानि कर्माणि च तदा नृणाम्
Transliteration
svocitānyeva karmāṇi prārabhante ca mānavāḥ / puruṣārthopapannāni karmāṇi ca tadā nṛṇām
Translation
People undertook only the duties proper to them, and in that time the deeds of men were aligned with puruṣārtha, thus becoming truly meaningful.
Word by Word
स्वone’s own
स्व:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; समासाङ्ग
उचितानिproper; appropriate
उचितानि:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (कर्माणि इति)
एवindeed; only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
कर्माणिactions; duties
कर्माणि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रारभन्तेundertake; begin
प्रारभन्ते:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootप्र-रभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
मानवाःpeople; men
मानवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुरुषार्थhuman aims (dharma/artha/kāma/mokṣa)
पुरुषार्थ:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootपुरुषार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
उपपन्नानिendowed with; accompanied by
उपपन्नानि:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-√पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle; ‘endowed/possessed’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (कर्माणि इति)
कर्माणिactions
कर्माणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
नृणाम्of men
नृणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन