Shloka 19
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
निवार्य तानापततो रथेनैकेन भार्गवः / युयुधे पार्थिवैः सर्वैः समरे ऽमितविक्रमः
Transliteration
nivārya tānāpatato rathenaikena bhārgavaḥ / yuyudhe pārthivaiḥ sarvaiḥ samare 'mitavikramaḥ
Translation
Checking their onrush with but a single chariot, Bhārgava Rāma—of immeasurable might—fought in battle against all those kings.
Word by Word
निवार्यhaving checked
निवार्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having restrained/checked’
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; सर्वनाम
आपततःrushing (at him)
आपततः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√पत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle) शतृ; पुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; ‘rushing/attacking’ (qualifying तान्)
रथेनwith a chariot
रथेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
एकेनwith a single (one)
एकेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन; (रथेन) विशेषण
भार्गवःBhārgava (Rāma)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
युयुधेhe fought
युयुधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
पार्थिवैःwith kings
पार्थिवैः:
Sahakari (सहकारी/with whom)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; (पार्थिवैः) विशेषण
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
अमितविक्रमःof immeasurable prowess
अमितविक्रमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमित-विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (अमितः विक्रमः यस्य) used adjectivally for भार्गवः