Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
चतुरङ्गवलोपेतास्ततस्ते क्षत्रियर्षभाः / राममासादयामासुः पतङ्गा इव पावकम्
Transliteration
caturaṅgavalopetāstataste kṣatriyarṣabhāḥ / rāmamāsādayāmāsuḥ pataṅgā iva pāvakam
Translation
Then those foremost of kṣatriyas, supported by the fourfold host, rushed upon Rāma like moths drawn into fire.
Word by Word
चतुरङ्गवलोपेताःpossessing the fourfold army
चतुरङ्गवलोपेताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुरङ्ग-बल-उपेत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘उपेत’; पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; (चतुरङ्गं बलं येन उपेताः) ‘endowed with fourfold army’
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: then/thereupon)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सर्वनाम
क्षत्रियर्षभाःthe best of kṣatriyas
क्षत्रियर्षभाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय-ऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; (क्षत्रियाणां ऋषभाः) ‘bulls among kṣatriyas’
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
आसादयामासुःthey approached/attacked
आसादयामासुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन; causative sense in usage ‘they approached/assailed’
पतङ्गाःmoths
पतङ्गाः:
Upamana (उपमान/standard of comparison)
TypeNoun
Rootपतङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
इवlike
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (particle of comparison: like/as)
पावकम्fire
पावकम्:
Upameya (उपमेय/compared target)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन