Shloka 9
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः
Transliteration
nihatya nikhilāṃ senāṃ saṃhārāgnisamīraṇe / dudrāva kārttavīryaṃ ca jāmadagnyo mahābalaḥ
Translation
Having slain the entire host like a gust of the fire of dissolution, the mighty Jāmadagnya surged forth against Kārttavīrya as well.
Word by Word
निहत्यhaving slain
निहत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having slain’
निखिलाम्entire
निखिलाम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (senām)
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
संहाराग्निसमीरणेin the wind of the fire of destruction
संहाराग्निसमीरणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहार + अग्नि + समीरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (संहारस्य अग्निः; तस्य समीरणम्)
दुद्रावrushed/ran
दुद्राव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कार्त्तवीर्यम्Kārttavīrya (Arjuna)
कार्त्तवीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; proper noun
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
जामदग्न्यःJāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजामदग्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; patronymic (of Jamadagni)
महाबलःmighty/very strong
महाबलः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् बलम् यस्य) used adjectivally