Shloka 5
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
चिक्षेप नागपाशं च आभिमन्त्र्य शरोत्तमम् / तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि
Transliteration
cikṣepa nāgapāśaṃ ca ābhimantrya śarottamam / tadastraṃ bhārgave dreṇa kṣiptaṃ saṃgrāmamūrddhani
Translation
He empowered the finest arrow with mantra and hurled the Nāgapāśa weapon. That divine missile was cast by the foremost Bhārgava at the very crest of battle.
Word by Word
चिक्षेपhe hurled
चिक्षेप:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
नागपाशम्the serpent-noose
नागपाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाग-पाश (प्रातिपदिक); नागस्य पाशः
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
आभिमन्त्र्यhaving consecrated/enchanted
आभिमन्त्र्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable)
शरोत्तमम्the best arrow
शरोत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर-उत्तम (प्रातिपदिक); शराणाम् उत्तमः
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; अत्र विशेषणम्
अस्त्रम्missile/weapon
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
भार्गवेन्द्रेणby the chief Bhārgava
भार्गवेन्द्रेण:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव-इन्द्र (प्रातिपदिक); भार्गवस्य इन्द्रः
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
क्षिप्तम्was hurled
क्षिप्तम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
संग्राममूर्द्धनिat the height/top of the battle
संग्राममूर्द्धनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम-मूर्धन् (प्रातिपदिक); संग्रामस्य मूर्धनि
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन