Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20

Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā

Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account

नैवात्र व्याघ्रसेनादो न च व्याधो हि दृश्यते / केनैतौ कारणेनाहो शङ्कितौ चकितेक्षणौ

naivātra vyāghrasenādo na ca vyādho hi dṛśyate / kenaitau kāraṇenāho śaṅkitau cakitekṣaṇau

Here there is no roar of tigers, nor is any hunter to be seen. By what cause, then, are these two so wary, their eyes startled?

not
:
Nishedha (निषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
व्याघ्रसेनादःa troop of tigers
व्याघ्रसेनादः:
Karta (कर्ता/Subject of ‘दृश्यते’ in negation)
TypeNoun
Rootvyāghra + senā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग ‘सेना’ (army) इत्यस्य प्रातिपदिक; प्रथमा, एकवचन; ‘व्याघ्राणां सेना’ (troop of tigers)
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
व्याधःhunter
व्याधः:
Karta (कर्ता/Subject of ‘दृश्यते’ in negation)
TypeNoun
Rootvyādha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (emphatic/causal particle)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is seen’
केनby what
केन:
Karana (करण/Instrument-cause)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
कारणेनby (what) cause
कारणेन:
Karana (करण/Instrument-cause)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अहोalas!/oh!
अहो:
Sambandha (सम्बन्ध/Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/उद्गार (exclamation)
शङ्कितौsuspicious, apprehensive
शङ्कितौ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṅkita (प्रातिपदिक; PPP of √śaṅk)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण एतौ
चकितेक्षणौwith startled eyes
चकितेक्षणौ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचकित + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुव्रीहिः—‘चकिते ईक्षणे यस्य’ (whose eyes are startled)