Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 76
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् / स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः
Transliteration
dhyānena devadeveśaṃ dadarśa parameśvaram / svasthāntaḥ karaṇo maitraḥ sarvabādhāvivarjitaḥ
Translation
Through meditation he beheld Parameśvara, the Lord of the lords of the gods. Serene within, filled with friendliness, he was free from every hindrance.
Word by Word
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
देव-देव-ईशम्the Lord of the god of gods (supreme Lord)
देव-देव-ईशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'देवानां देवः' + 'ईशः'
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परम-ईश्वरम्the Supreme Lord
परम-ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वस्थ-अन्तःinwardly at ease
स्वस्थ-अन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक) + अन्तः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अन्तः = inner state)
करणःwith controlled faculties
करणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; here in sense 'one whose instruments (senses) are (controlled)'
मैत्रःfriendly, benevolent
मैत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमैत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्व-बाधा-विवर्जितःfree from all afflictions/obstacles
सर्व-बाधा-विवर्जितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + बाधा (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त; वि-√वृज्/√वर्ज् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय; 'free from all बाधा'