Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्
Transliteration
atītya subahūndeśānpaśyannapi manoramān / āsasādaca laśreṣṭhaṃ himavantamanuttamam
Translation
Passing beyond many lands and beholding their delights, that noble one came at last to Himavān, the unsurpassed king of mountains.
Word by Word
अतीत्यhaving passed beyond
अतीत्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातु: इ (गमन) with उपसर्ग अति; अर्थ: having crossed/passed beyond
सु-बहून्very many
सु-बहून्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसु + बहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषण
देशान्regions/countries
देशान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
पश्यन्seeing
पश्यन्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘seeing’
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
मनोरमान्delightful/beautiful
मनोरमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषण (देशान्)
आससादreached/approached
आससाद:
क्रिया (Kriyā/Finite verb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: सद् (गत्यर्थ/उपसर्ग आ)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ल-श्रेष्ठम्the most excellent
ल-श्रेष्ठम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootल + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रेष्ठः लः/ल-श्रेष्ठः) — ‘best/excellent’; (पाठदोषसम्भव: ‘लोकश्रेष्ठम्’ इत्यर्थे)
हिमवन्तम्Himavat (the Himalaya)
हिमवन्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेष्य (पर्वत-नाम)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (हिमवन्तम्)