Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 67
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
Transliteration
antarjanitakallolairnṛtyamānamivābhitaḥ / āsasāda bhṛguśreṣṭhastatsarovaramuttamam
Translation
With waves rising from within, as though dancing on every side, the foremost of the Bhṛgus came upon that most excellent lake.
Word by Word
अन्तर्जनितकल्लोलैःwith waves generated within
अन्तर्जनितकल्लोलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्तर् + जनित + कल्लोल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘अन्तर्जनित’ (अन्तः-जनित) इति विशेषणपूर्वकः तत्पुरुषः, ‘कल्लोल’ इति मुख्यपदम्
नृत्यमानम्dancing (as if)
नृत्यमानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘सरः’ इत्यस्य विशेषणम्
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
अभितःall around
अभितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-अव्यय (adverb: ‘around/on all sides’)
आससादreached/approached
आससाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘आससाद’ = approached/reached
भृगुश्रेष्ठःthe best of the Bhṛgus
भृगुश्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भृगूणां श्रेष्ठः’)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सरोवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सरोवरम्lake
सरोवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसरोवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सरोवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्