Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः / मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्
Transliteration
darīmukhaviniṣkrāntatarakṣūtpatanākulaiḥ / mṛgayūthārttasannādairāpūritaguhaṃ kvacit
Translation
In places, caves were filled with the commotion of tarakṣus leaping out from their mouths, and with the distressed cries of startled herds of deer.
Word by Word
दरी-मुख-विनिष्क्रान्त-तरक्ष-उत्पतन-आकुलैःby (sounds/agents) made tumultuous by the leaping of hyenas coming out from cave-mouths
दरी-मुख-विनिष्क्रान्त-तरक्ष-उत्पतन-आकुलैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदरी + मुख + विनिष्क्रान्त (नि-√क्रम् धातु, क्त) + तरक्ष (प्रातिपदिक) + उत्पतन (उत्-√पत्, भाव/कृदन्त-प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; क्तान्त-विशेषणसमासः; समासः बहुपद-तत्पुरुषः
मृग-यूथ-आर्त-सन्नादैःby the distressed cries of herds of deer
मृग-यूथ-आर्त-सन्नादैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृग + यूथ + आर्त + सन्नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; तत्पुरुषः (आर्तानां सन्नादाः)
आपूरित-गुहम्a cave filled (with noise)
आपूरित-गुहम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआपूरित (पूर् धातु, क्त; आ-√पूर्) + गुह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्; कर्मधारयः (आपूरितं गुहम्)
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
अधिकरणम् (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्ययम्; देश/कालवाचक-अव्यय (adverb)