Shloka 14
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
Transliteration
kvacidarkāśusaṃbhinnaścāmīkaraśilāśritaiḥ / yakṣaughairbhāsitopāntaṃ viśadbhirivapāvakam
Translation
In places, upon golden rocks pierced by swift sunbeams, hosts of Yakshas dwelling there made the outskirts shine as though with clear, stainless fire.
Word by Word
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
अधिकरणम् (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्ययम्; देश/कालवाचक-अव्यय (adverb)
अर्क-आशु-संभिन्नम्quickly split/cleft by the sun
अर्क-आशु-संभिन्नम्:
कर्मविशेषणम् (Object-qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्क + आशु (अव्यय/प्रातिपदिक) + संभिन्न (भिद् धातु, क्त; सम्-भिद्) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्; क्तान्त-विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः
चामीकर-शिला-आश्रितैःby those dwelling on golden rocks
चामीकर-शिला-आश्रितैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचामीकर + शिला + आश्रित (श्रि धातु, क्त) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; क्तान्त-विशेषणम्; समासः तत्पुरुषः
यक्ष-ओघैःby hosts of yakṣas
यक्ष-ओघैः:
करणम् (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; तत्पुरुषः (यक्षाणाम् ओघाः)
भासित-उपान्तम्a shining vicinity/edge
भासित-उपान्तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभासित (भास् धातु, क्त) + उपान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्; कर्मधारयः (भासितम् उपान्तम्)
विशद्भिःby the bright/clear (ones)
विशद्भिः:
उपमान-सम्बन्धः (Comparative adjunct)
TypeAdjective
Rootविशद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd) बहुवचनम्; विशेषणम्
इवas if / like
इव:
उपमा-द्योतकः (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमावाचक-निपात (comparative particle)
पावकम्fire
पावकम्:
उपमानम् (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्