Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 76
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
कुर्यात्संनिहितो नित्यमच्छिद्रे द्वे कमण्डलू / ःंसवार्यवनैरेव यथावत्पादधावनम्
Transliteration
kuryātsaṃnihito nityamacchidre dve kamaṇḍalū / ḥṃsavāryavanaireva yathāvatpādadhāvanam
Translation
Staying ever nearby, one should keep two unbroken, leakless kamaṇḍalus, and duly wash the feet with water such as that called “haṃsavāryavana.”
Word by Word
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; should do
संनिहितःbeing present/nearby
संनिहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + नि + धा (धातु) → संनिहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle) रूप; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; used adjectivally ‘being present/near’
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसकलिङ्ग एकवचन (अव्ययीभूत); adverb ‘always’
अच्छिद्रेin two unpierced (vessels)
अच्छिद्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअ + छिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी द्विवचन; Locative dual; qualifies (कुमण्डलू)
द्वेtwo
द्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया द्विवचन; agrees with कमण्डलू
कमण्डलूtwo kamaṇḍalus (water-pots)
कमण्डलू:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया द्विवचन; (two) water-pots
हंस-वारि-यवनैःwith swan-water strainers/filters
हंस-वारि-यवनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक) + वारि (प्रातिपदिक) + यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; Instrumental plural; ‘हंसवारियवन’ (a kind of strainer/cloth/filter)
एवonly/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक; emphatic particle
यथावत्properly
यथावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण; adverb ‘properly’
पाद-धावनम्washing of the feet
पाद-धावनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + धावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular; object of कुर्यात्