Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
अन्नं पश्येयुरेते यत्तन्नार्हं हव्यकव्ययोः / उत्स्रष्टव्याः प्रधा नार्थैः संस्कारस्त्वापदो भवेत्
Transliteration
annaṃ paśyeyurete yattannārhaṃ havyakavyayoḥ / utsraṣṭavyāḥ pradhā nārthaiḥ saṃskārastvāpado bhavet
Translation
Food that has been looked upon by such persons is not fit for havya and kavya offerings (to the Devas and the Pitṛs). It should be cast away; only in distress may a rite of purification be performed.
Word by Word
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पश्येयुःshould see
पश्येयुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
एतेthese (people)
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)
यत्which/that
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सम्बन्धसूचक)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अर्हम्fit/appropriate
अर्हम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (योग्य/उचित)
हव्यकव्ययोःof (offerings) for gods and ancestors
हव्यकव्ययोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहव्य + कव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; ‘हव्य’ (देवयज्ञ-आहुति) + ‘कव्य’ (पितृयज्ञ-आहुति)
उत्स्रष्टव्याःare to be discarded
उत्स्रष्टव्याः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + सृज् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-भाव (to be discarded)
प्रधाःthe portions/offerings (pradhā)
प्रधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अर्थैःby reasons/for reasons
अर्थैः:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (करण/हेतु)
संस्कारःpurificatory rite/processing
संस्कारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/however)
आपदःcalamities/impurities
आपदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भवेत्would be/should occur
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद