Shloka 91
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
पिण्डं गृह्णति हि सतां न गृह्णात्यसतां सदा / अतिप्रदीप्तैर्भुजगैर्भोक्तुमन्नं न शक्यते
Transliteration
piṇḍaṃ gṛhṇati hi satāṃ na gṛhṇātyasatāṃ sadā / atipradīptairbhujagairbhoktumannaṃ na śakyate
Translation
The piṇḍa of the virtuous is indeed accepted there, but that of the wicked is never accepted—just as one cannot eat food amid serpents blazing with fierce heat.
Word by Word
पिण्डम्rice-ball offering (piṇḍa)
पिण्डम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गृह्णतिaccepts/takes
गृह्णति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
गृह्णातिaccepts/takes
गृह्णाति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
असताम्of the wicked/impure
असताम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
अति-प्रदीप्तैःby very blazing
अति-प्रदीप्तैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + प्रदीप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘भुजगैः’ इत्यस्य विशेषणम्
भुजगैःby serpents
भुजगैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootभुजग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
भोक्तुम्to eat
भोक्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) → भोक्तुम् (तुमुन्)
Formकृदन्त; तुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थक
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
शक्यतेis possible
शक्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)