Shloka 90
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
प्रत्यदेशो ह्यशिष्टानां शिष्टानां च विशेषतः / तत्र देवह्रदः पुण्यो ब्रह्मणो नागराट् शुचिः
Transliteration
pratyadeśo hyaśiṣṭānāṃ śiṣṭānāṃ ca viśeṣataḥ / tatra devahradaḥ puṇyo brahmaṇo nāgarāṭ śuciḥ
Translation
That region is a land of chastening for the uncultured, and all the more a place of special blessing for the righteous; there are Brahmā’s holy Devahrada and the pure Nāgarāṭ.
Word by Word
प्रत्यादेशःreprimand/retaliation (counter-effect)
प्रत्यादेशः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रत्यादेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
अशिष्टानाम्of the uncultured/impolite
अशिष्टानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
शिष्टानाम्of the cultured/virtuous
शिष्टानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: especially)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
देव-ह्रदःDevahrada (sacred lake)
देव-ह्रदः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तीर्थ/सरः-नाम
पुण्यःholy, meritorious
पुण्यः:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘देवह्रदः’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नागराट्king (Nāgarāṭ)
नागराट्:
समनाधिकरण/विशेष्य (Appositional/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootनागराट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘राजा’ अर्थे (king)
शुचिःpure
शुचिः:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्