Shloka 86
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
कौमारं च सरः पुण्यं नागभोगाभिरक्षितम् / कुमारतीर्थे स्नात्वा तु त्रिदिवं याति मानवः
Transliteration
kaumāraṃ ca saraḥ puṇyaṃ nāgabhogābhirakṣitam / kumāratīrthe snātvā tu tridivaṃ yāti mānavaḥ
Translation
The holy lake called Kaumāra is guarded by the coils of the nāgas; bathing at Kumāra-tīrtha, a person goes to Tridiva, the heavenly realm.
Word by Word
kaumāramKaumāra (named/pertaining to Kumāra)
kaumāram:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaumāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सरः)
caand
ca:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
saraḥlake
saraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
puṇyamholy/meritorious
puṇyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सरः)
nāga-bhoga-abhirakṣitamprotected by serpent hoods/coils
nāga-bhoga-abhirakṣitam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnāga (प्रातिपदिक) + bhoga (प्रातिपदिक) + abhi-√rakṣ (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), कर्मणि; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः नागानां भोगैः अभिरक्षितम् (protected by serpent-coils/hoods)
kumāra-tīrtheat Kumāra-tīrtha
kumāra-tīrthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः कुमारस्य तीर्थम्
snātvāhaving bathed
snātvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√snā (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया (having bathed)
tuthen/indeed
tu:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
tridivamto heaven
tridivam:
Gati/Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottridiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः त्रयाणां दिवानां समाहारः/त्रिदिव (heaven)
yātigoes/attains
yāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
mānavaḥa man/human
mānavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन