Shloka 33

Śrāddhadeva Manu’s Sons: Pṛṣadhra’s Curse and Renunciation; Genealogies of Nariṣyanta and Diṣṭa

Devanagari script

विशाल: शून्यबन्धुश्च धूम्रकेतुश्च तत्सुता: । विशालो वंशकृद् राजा वैशालीं निर्ममे पुरीम् ॥ ३३ ॥

Transliteration

viśālaḥ śūnyabandhuś ca dhūmraketuś ca tat-sutāḥ viśālo vaṁśa-kṛd rājā vaiśālīṁ nirmame purīm

Translation

Tṛṇabindu had three sons—Viśāla, Śūnyabandhu, and Dhūmraketu. Among them, King Viśāla founded a dynasty and built the city called Vaiśālī.

Synonyms

• विशालः: Viśāla
• विशालः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विशाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper noun)

• शून्यबन्धुः: Śūnyabandhu
• शून्यबन्धुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शून्य (प्रातिपदिक) + बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः: शून्यः बन्धुः (one named Śūnyabandhu)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधकः (conjunction)

• धूम्रकेतुः: Dhūmraketu
• धूम्रकेतुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धूम्र (प्रातिपदिक) + केतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (proper name)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधकः

• तत्: his/those
• तत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (to सुताः)

• सुताः: sons
• सुताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• विशालः: Viśāla
• विशालः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विशाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (same Viśāla, subject of second sentence)

• वंशकृत्: founder of the dynasty
• वंशकृत्: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वंश (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः/कृदन्तः: वंशं करोति इति (lineage-founder)

• राजा: king
• राजा: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• वैशालीम्: Vaiśālī
• वैशालीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैशाली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (city)

• निर्ममे: built/founded
• निर्ममे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + मा (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• पुरीम्: a city
• पुरीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Characters & Entities

• Viśāla
• Śūnyabandhu
• Dhūmraketu
• Vaiśālī

FAQs

Who built Vaiśālī according to the Srimad Bhagavatam?

In this verse, Śukadeva Gosvāmī states that King Viśāla constructed the city of Vaiśālī.

Why does the Bhagavatam list kings and dynasties in Canto 9?

Canto 9 traces sacred royal lineages to show how dharma and the Lord’s plan unfold through history, connecting later divine appearances and exemplary rulers to their ancestral lines.

What is the practical takeaway from verses about dynasties and city founders?

They highlight responsible leadership—building stable communities and establishing lasting, dharma-aligned legacies rather than living only for short-term gain.