Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

The Rise of Soma-vaṁśa: Budha’s Birth and Purūravā–Urvaśī; The Origin of Karma-kāṇḍa in Tretā-yuga

स तां वीक्ष्य कुरुक्षेत्रे सरस्वत्यां च तत्सखी: । पञ्च प्रहृष्टवदन: प्राह सूक्तं पुरूरवा: ॥ ३३ ॥

sa tāṁ vīkṣya kurukṣetre sarasvatyāṁ ca tat-sakhīḥ pañca prahṛṣṭa-vadanaḥ prāha sūktaṁ purūravāḥ

While wandering the world, Purūravā beheld Urvaśī at Kurukṣetra, upon the bank of the Sarasvatī, accompanied by five companions. His face bright with joy, he addressed her with sweet words.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि+ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having seen’
कुरुक्षेत्रेin Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; स्थाननाम
सरस्वत्याम्on the Sarasvatī (river)
सरस्वत्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तत्-सखीःher friends
तत्-सखीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सखी (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (यहाँ) द्वितीया-बहुवचनार्थे ‘five’
प्रहृष्ट-वदनःwith delighted face
प्रहृष्ट-वदनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र+हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
प्राहsaid
प्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सूक्तम्a well-spoken utterance
सूक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पुरूरवाःPurūravas
पुरूरवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
P
Purūravā
U
Urvaśī
S
Sarasvatī

FAQs

This verse describes Purūravā seeing Urvaśī at Kurukṣetra on the Sarasvatī’s bank with her five companions, and then speaking to her with joyful, carefully chosen words.

In the narrative, Purūravā is overcome by longing and hope upon seeing Urvaśī again; his delighted expression reflects the intensity of his attachment and the sudden chance to address her.

It highlights how strong attachment can color our emotions and speech—encouraging self-awareness, restraint, and a turn toward steadier, devotion-centered relationships rather than fleeting attraction.