Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

The Killing of Cāṇūra, Muṣṭika, and Kaṁsa; Liberation and Restoration of Dharma in Mathurā

तं खड्‌गपाणिं विचरन्तमाशुश्येनं यथा दक्षिणसव्यमम्बरे । समग्रहीद् दुर्विषहोग्रतेजायथोरगं तार्क्ष्यसुत: प्रसह्य ॥ ३६ ॥

taṁ khaḍga-pāṇiṁ vicarantam āśu śyenaṁ yathā dakṣiṇa-savyam ambare samagrahīd durviṣahogra-tejā yathoragaṁ tārkṣya-sutaḥ prasahya

With sword in hand, Kaṁsa darted right and left like a hawk in the sky, but Śrī Kṛṣṇa—whose fierce power none can resist—seized the demon by force, as Tārkṣya’s son would snatch up a serpent.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
खड्ग-पाणिम्(him) with a sword in hand
खड्ग-पाणिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (खड्गः यस्य पाणौ); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; तम् इति विशेषण
विचरन्तम्moving about
विचरन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवि+चर् (धातु) → विचरन्त् (कृदन्त प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; द्वितीया एकवचन, पुंलिङ्ग
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
श्येनम्a hawk
श्येनम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; उपमान (object of comparison)
यथाas, like
यथा:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा-प्रदर्शक अव्यय (comparative particle)
दक्षिण-सव्यम्to the right and left
दक्षिण-सव्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + सव्य (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (दक्षिणं च सव्यं च); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (directional)
अम्बरेin the sky
अम्बरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
समग्रहीत्seized, caught
समग्रहीत्:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+ग्रह् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; छान्दस/वैदिक रूप: समग्रहीत् = समग्रहीत्/समग्रहीत् (समगृह्णात् इत्यर्थे)
दुर्विषह-उग्र-तेजाःof unbearable, fierce splendor
दुर्विषह-उग्र-तेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्विषह (प्रातिपदिक) + उग्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (दुर्विषहं च उग्रं च तेजः यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण (of तārkṣya-sutaḥ)
यथाas
यथा:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा-प्रदर्शक अव्यय
उरगम्a serpent
उरगम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootउरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; उपमेय-उपमान-सम्बन्धे उपमान
तार्क्ष्य-सुतःthe son of Tārkṣya (Garuḍa)
तार्क्ष्य-सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तार्क्ष्यस्य सुतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
प्रसह्यforcibly
प्रसह्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र+सह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
Ś
Śrī Kṛṣṇa
K
Kaṁsa

FAQs

This verse portrays Kṛṣṇa’s effortless supremacy: even as Kaṁsa rapidly maneuvers with sword in hand, Kṛṣṇa suddenly seizes him with irresistible divine power, like Garuḍa overpowering a serpent.

The imagery highlights the natural dominance of the Lord over evil: as Garuḍa instinctively overpowers snakes, Kṛṣṇa’s spiritual potency overwhelms Kaṁsa’s demonic strength and fear-driven aggression.

For a devotee, it teaches confidence in divine protection: cultivate steady bhakti and integrity, and face fear and oppression knowing that the Supreme can swiftly remove obstacles when the time is right.