Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

The Deliverance of Nalakūvara and Maṇigrīva

Yamala-Arjuna Līlā Prelude and Culmination

वाणी गुणानुकथने श्रवणौ कथायां हस्तौ च कर्मसु मनस्तव पादयोर्न: । स्मृत्यां शिरस्तव निवासजगत्प्रणामे द‍ृष्टि: सतां दर्शनेऽस्तु भवत्तनूनाम् ॥ ३८ ॥

vāṇī guṇānukathane śravaṇau kathāyāṁ hastau ca karmasu manas tava pādayor naḥ smṛtyāṁ śiras tava nivāsa-jagat-praṇāme dṛṣṭiḥ satāṁ darśane ’stu bhavat-tanūnām

Henceforward, may our words recount Your qualities and pastimes; may our ears hear the narrations of Your glory; may our hands, feet, and senses engage in deeds pleasing to You; and may our minds always remember Your lotus feet. May You dwell in our memory; may our heads bow to everything in this world, for all things are also Your various forms; and may our eyes behold the saintly Vaiṣṇavas, who are nondifferent from You.

vāṇīspeech
vāṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन
guṇa-anukathanein recounting (your) qualities
guṇa-anukathane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक) + anukathana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः: गुणानाम् अनुकथनम् (genitive tatpuruṣa)
śravaṇau(our) two ears
śravaṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśravaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), द्विवचन (Dual)
kathāyāmin (your) narration
kathāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative), एकवचन
hastau(our) two hands
hastau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), द्विवचन (Dual)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
karmasuin actions (service)
karmasu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative), बहुवचन (Plural)
manaḥmind
manaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
pādayoḥat (your) two feet
pādayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी/षष्ठी (Locative/Genitive), द्विवचन (Dual); अत्र अधिकरणार्थे (locative)
naḥof us/our
naḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural), एन्क्लिटिक
smṛtyāmin remembrance
smṛtyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsmṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative), एकवचन
śiraḥhead
śiraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
nivāsa-jagat-praṇāmein bowing to the world (as) your abode
nivāsa-jagat-praṇāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnivāsa (प्रातिपदिक) + jagat (प्रातिपदिक) + praṇāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः: (निवासे जगति) प्रणामः / निवास-जगत्-प्रणामः (determinative, multi-member)
dṛṣṭiḥsight/vision
dṛṣṭiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन
satāmof the saints/good people
satām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural)
darśanein seeing/at the sight
darśane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative), एकवचन
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
bhavat-tanūnāmof your forms/bodies
bhavat-tanūnām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक) + tanū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural); समासः: भवतः तनवः (genitive tatpuruṣa)

Here the process of understanding the Supreme Personality of Godhead is given. This process is bhakti.

K
Krishna (Damodara)
N
Nalakuvara
M
Manigriva

FAQs

This verse teaches sense-engagement in devotion: speak Krishna’s qualities, hear His kathā, serve with the hands, fix the mind on His lotus feet, bow in remembrance, and see saints and the Lord’s divine forms.

After being delivered from their cursed condition as trees by Lord Krishna, they express gratitude and pray for lasting devotion—asking that every faculty of body and mind remain dedicated to Him.

Align daily habits with bhakti: use speech for kirtan and kind truth, listen to Bhagavatam talks, do tangible service, remember Krishna during the day, offer obeisances, and seek the company and darshan of sincere devotees.