Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Dhruva’s Darśana, Transformative Prayers, and the Boon of the Dhruva-loka

Pole Star

ध्रुवाय पथि द‍ृष्टाय तत्र तत्र पुरस्त्रिय: । सिद्धार्थाक्षतदध्यम्बुदूर्वापुष्पफलानि च ॥ ५८ ॥ उपजह्रु: प्रयुञ्जाना वात्सल्यादाशिष: सती: । श‍ृण्वंस्तद्वल्गुगीतानि प्राविशद्भवनं पितु: ॥ ५९ ॥

dhruvāya pathi dṛṣṭāya tatra tatra pura-striyaḥ siddhārthākṣata-dadhy-ambu- dūrvā-puṣpa-phalāni ca

As Dhruva Mahārāja proceeded along the road, gentle ladies of the neighborhood gathered from every side to behold him, and with motherly affection they blessed him, showering white mustard seed, barley, curd, water, fresh dūrvā grass, fruits, and flowers. Hearing their sweet songs, Dhruva entered his father’s palace.

ध्रुवायto Dhruva
ध्रुवाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
पथिon the path
पथि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दृष्टायwhen (he was) seen
दृष्टाय:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; with ‘पथि’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक
तत्रin various places
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; ‘here and there’ (reduplication)
पुरcity
पुर:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
स्त्रियःwomen of the city
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पुरस्य स्त्रियः
सिद्धार्थmustard seeds
सिद्धार्थ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
अक्षतunbroken rice
अक्षत:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
दधिcurd
दधि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
अम्बुwater
अम्बु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
दूर्वाdūrvā grass
दूर्वा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूर्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग
पुष्पflowers
पुष्प:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
फलानिfruits (and other auspicious items)
फलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (सिद्धार्थ-अक्षत-दधि-अम्बु-दूर्वा-पुष्प-फल)
and
:
None (अकारक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
उपजह्रुःthey brought/offered
उपजह्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उप-उपसर्ग
प्रयुञ्जानाःusing/applying
प्रयुञ्जानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयुञ्जान (कृदन्त; √युज् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; with ‘स्त्रियः’
वात्सल्यात्from affection
वात्सल्यात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootवात्सल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; कारण (ablative of cause)
आशिषःblessings
आशिषः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सतीःvirtuous
सतीः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; with ‘स्त्रियः’
शृण्वन्hearing
शृण्वन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशृण्वत् (कृदन्त; √श्रु धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; with subject Dhruva
तत्those
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; determiner
वल्गुsweet
वल्गु:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवल्गु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifier
गीतानिsongs
गीतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगीत (कृदन्त; √गै/√गा धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; वल्गु-गीत (कर्मधारय)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विश् (धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; प्र-उपसर्ग
भवनम्house/palace
भवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
D
Dhruva Mahārāja

FAQs

This verse lists mustard seeds, unbroken rice, yogurt, water, durvā grass, flowers, and fruits as auspicious offerings used to honor Dhruva Mahārāja.

Dhruva had returned as a spiritually accomplished devotee and celebrated prince; the women honored him with traditional auspicious articles as a sign of reverence and blessing.

Receive them respectfully with clean, simple offerings and a sincere heart—honor their devotion and create a sacred, appreciative atmosphere.