Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

The Appearance and Coronation of King Pṛthu (Pṛthu-avatāra) and His Humble Refusal of Premature Praise

सरित्समुद्रा गिरयो नागा गाव: खगा मृगा: । द्यौ: क्षिति: सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम् ॥ १२ ॥

sarit-samudrā girayo nāgā gāvaḥ khagā mṛgāḥ dyauḥ kṣitiḥ sarva-bhūtāni samājahrur upāyanam

Rivers and seas, hills and mountains, nāgas, cows, birds and beasts—along with the heavenly realms, the earth, and all living beings—gathered gifts according to their own capacity to offer unto the king.

saritaḥrivers
saritaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
samudrāḥoceans
samudrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
girayaḥmountains
girayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
nāgāḥserpents
nāgāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
gāvaḥcows
gāvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
khagāḥbirds
khagāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkhaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
mṛgāḥanimals
mṛgāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
dyauḥheaven
dyauḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdyu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
kṣitiḥearth
kṣitiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkṣiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
sarvaall
sarva:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (Plural); समासाङ्गम्
bhūtānibeings
bhūtāni:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); ‘sarva-bhūtāni’ इति समासार्थे उत्तरपदम्
samājahruḥbrought together
samājahruḥ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootsam-ā-hṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect/Parokṣa), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); उपसर्गाः—सम्-आ-
upāyanamgift/tribute
upāyanam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootupāyana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
P
Pṛthu Mahārāja

FAQs

This verse states that when dharma is properly established, all beings—including rivers, mountains, animals, heaven and earth—become favorable and offer their contributions, as if bringing tribute to the virtuous ruler.

Because Pṛthu Mahārāja’s rule restored order and welfare for all, the world naturally became cooperative; thus all creatures and elements are described as assembling to present offerings.

Leadership rooted in dharma—fairness, protection, and responsibility—creates harmony where people and resources naturally support the mission, rather than resisting it.