Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Trikūṭa Mountain, Ṛtumat Garden, and the Beginning of Gajendra’s Crisis

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

tasya droṇyāṁ bhagavato varuṇasya mahātmanaḥ udyānam ṛtuman nāma ākrīḍaṁ sura-yoṣitām

That garden also held madhuka trees, śālas, palms, tamālas, asanas, arjunas, ariṣṭas, udumbaras, plakṣas, banyans, kiṁśukas, and sandalwoods. With ceaseless varieties of flowers and fruits, Varuṇa’s park ever shone like a pleasure-ground for the celestial maidens.

तस्यof him/of that
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
द्रोण्याम्in the valley/basin
द्रोण्याम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्रोणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भगवतःof the Lord
भगवतः:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
उद्यानम्a garden
उद्यानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऋतुमत्seasonal; ever in season
ऋतुमत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootऋतुमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध/विशेषण-निर्देश
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगः (naming particle)
आक्रीडम्pleasure-ground
आक्रीडम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआक्रीड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सुरयोषिताम्of the celestial women
सुरयोषिताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootसुर-योषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष